GẶP ĐƯỢC TRƯỜNG CÔN NHƯ MỘT HẠNH NGỘ

Đăng lúc: Thứ hai - 11/07/2011 16:42 - Người đăng bài viết: kyson01
Chủ nhiệm võ đường Kỳ Sơn và võ sư Huỳnh Tiến Lập lần đầu tiên tiếp cận với cặp roi trường ở nhà bảo tàng lịch sử huyện Điện Bàn

Chủ nhiệm võ đường Kỳ Sơn và võ sư Huỳnh Tiến Lập lần đầu tiên tiếp cận với cặp roi trường ở nhà bảo tàng lịch sử huyện Điện Bàn

Khi tận mắt thấy được cặp roi trường cổ lần đầu tiên, chúng tôi bần thần, vui mừng khôn xiết vì nghĩ rằng một cặp roi trường đã từng được tiền nhân sử dụng và trải qua nhiều đời với biết bao đổi thay mà còn giữ được đến ngày nay quả thật là quí hiếm.

GẶP ĐƯỢC TRƯỜNG CÔN

NHƯ MỘT HẠNH NGỘ

  

                                                     *Võ sư Trần Xuân Mẫn

Gần đây, được sự động viên của nhiều bằng hữu trong làng võ cổ truyền, tôi bắt tay vào việc tìm hiểu và thử khôi phục loại hình thi đấu roi trường. Công việc gặp trở ngại rất lớn do loại hình thi đấu roi trường đã bị thất truyền gần một trăm năm mươi năm nay. Ngoài một số thông tin nhỏ nhoi từ một ít sách, báo và từ các thầy cao niên nay đã qua đời kể lại thì hầu như không có một tài liệu nào chi tiết, đầy đủ về roi trường. Chính vì thế mà không ai dám khẳng định cây roi trường có hình thù như thế nào, làm bằng chất liệu gì, dài bao nhiêu, lớn bao nhiêu và người thời xưa sử dụng cây roi trường như thế nào. Có người cho rằng roi trường chỉ dùng trong thi đấu để tranh tài cao thấp, lại có người cho rằng roi trường được sử dụng để chiến đấu với quân thù trên lưng ngựa.

Trong tay tôi chỉ có một quyển sách mang tên "Miền đất võ" giới thiệu võ Tây Sơn-Bình Định của một tập thể gồm ba tác giả: Lê Thì, Đỗ Hoá và Kim Dũng do nhà xuất bản tổng hợp Nghĩa Bình phát hành cách nay gần ba mươi năm. Trong "Miền đất võ" các tác giả đã cho biết roi trường, tức là trường côn, là một loại roi dùng để thi đấu phân hạng cao, thấp, nhằm tìm ra thủ khoa, á khoa, sau khi các thí sinh võ cử đã qua trường 3 ở các kỳ thi võ. Về sau, thi đấu roi trường được tổ chức rộng rãi hơn, cho bất cứ ai có tài nghệ đều được tham gia, vào các ngày lễ Quốc khánh của Pháp (ngày 14 tháng 7), lễ Vạn Thọ (sinh nhật của vua Bảo Đại). Các tác giả cũng cho biết roi trường được làm bằng một thứ gỗ rất rắn, dẻo, chắc và dài 7,5 thước mộc (bằng 2,625 mét), đầu lớn to bằng cổ tay, đầu nhỏ bằng cán cuốc. Để tránh nguy hiểm khi đấu, ở đầu nhỏ có bọc giẻ, trong có tóc. Bọc giẻ được làm lọ nồi trên đầu, người bị đâm trúng sẽ giữ lại một dấu lọ tròn không cải được. Theo tài liệu trên thì việc ghi điểm căn cứ vào dấu lọ nồi nhưng không nói rõ cách tính điểm như thế nào, cũng không nói cụ thể về cách đánh, chỉ thấy đề cập đến đâmcâu (trong thế đâm "so đũa" và "Lạc côn" của ông Bầu Đê do ông Hương Lễ Nghè kể lại).

Thầy tôi là cố võ sư Trương Chưởng, lúc còn sống có cho biết thêm là khi đấu roi trường, người ta sử dụng các thủ pháp đâm, bắt, lắc, tém nhưng không được đâm vào đầu đối phương vì "sợ phạm Tổ". Thầy nói, luật thi đấu chỉ đơn giản như thế thôi.

Giữa tháng 10 năm 2009, được võ sư Hoàng Vũ ở thị trấn Vĩnh Điện mách bảo, tôi và võ sư Huỳnh Tiến Lập đã đến Nhà bảo tàng lịch sử huyện Điện Bàn để tìm hiểu một cặp roi trường nghe nói có từ cuối thế kỷ thứ 19 đang được lưu giữ ở đây. Khi chúng tôi đến nơi, cặp roi đang được xếp tạm cùng với những vật lưu giữ khác vì bảo tàng vừa dọn một trận lụt lớn, không phải đang trưng bày, nên chúng tôi được phép của nhân viên bảo tàng cho cầm lên và đo chiều dài, độ lớn của roi. Cặp roi được làm bằng gỗ kiền kiền, có màu nâu sẫm. Mỗi chiếc roi có chiều dài 3,12 mét, đốc roi tròn có đường kính 3 centimét, nhỏ dần lên đến ngọn đường kính chỉ còn 2 centimét. Cách mút ngọn roi 1,5 centimét có một đường rãnh khắc vòng quanh. Tuy các nùi giẻ theo mô tả của "Miền đất võ" và thầy Chưởng kể lại không còn nhưng đường rãnh đó cho thấy đây chính là nơi để cột nùi giẻ vào ngọn roi. Theo ghi chép bảng mục kê vật lưu trữ của nhà bảo tàng thì cặp trường côn (tức là roi trường) được ông Nguyễn Bá Giáng, người làng Thanh Chiêm, huyện Điện Bàn, sử dụng vào những năm 1865-1870.

Khi tận mắt thấy được cặp roi nói trên, chúng tôi bần thần, vui mừng khôn xiết vì nghĩ rằng một cặp roi trường đã từng được tiền nhân sử dụng và trải qua nhiều đời với biết bao đổi thay do thời cuộc "thương hải biến vi tang điền" mà còn giữ được đến ngày nay quả thật là quí hiếm.

Nhân đây, tôi trộm nghĩ:

Thứ nhất, cũng như những cây trường côn được mô tả trong quyển "Miền Đất Võ", cặp trường côn tại bảo tàng huyện Điện Bàn còn có vết khắc sâu ở phần ngọn để cột búi tóc với dụng ý không làm nguy hiểm đối phương nên chắc chắn Trường côn không phải là binh khí sử dụng ở chiến trường mà là dụng cụ được dùng trong các đấu trường chỉ để phân tài cao thấp; Chính vì thế trường côn được gọi là "Roi đấu" (Chớ không phải là "Roi chiến" có chiều dài từ 1,60 mét đến 1,80 mét được dùng để chiến đấu hoặc là "Roi trận" có chiều dài ngang tầm lông mày của người sử dụng, được gọi là Tề mi côn, được dùng để tập trận).

Thứ hai, khi phục chế một cặp trường côn giống hệt như cặp trường côn ở bảo tàng lịch sử huyện Điện Bàn, chúng tôi được các thợ mộc lâu năm, lành nghề giúp phần phục chế đã cho biết thêm rằng: Không thể xẻ một khúc gỗ kiền kiền rồi bào mà phải tìm một cây kiền kiền con còn nguyên từ gốc đến ngọn để làm trường côn, chỉ có như vậy cây trường côn mới sử dụng được lâu dài mà không bị gãy.

Thứ ba, gần 20 năm qua làm công tác Liên đoàn tôi đã tham gia các giải vô địch, các hội nghị chuyên môn võ cổ truyền toàn quốc nên có điều kiện gặp gỡ, trao đổi với nhiều lão võ sư cao niên, được đến khá nhiều nơi, vùng, miền có truyền thống lâu đời về võ dân tộc trên cả nước nhưng chưa bao giờ nghe nói một cách tường tận hoặc gặp được một cặp trường côn "cổ" như thế.

Có thêm những thông tin trên, ta càng thấy cặp trường côn mà bảo tàng lịch sử huyện Điện Bàn đã sưu tầm được và đang lưu giữ là bảo vật vô cùng quí hiếm ./.

 

                                                                                                  *TXM

Tác giả bài viết: Võ sư Trần Xuân Mẫn
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 9 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

 

Hội võ thuật cổ truyền Tỉnh Quảng Nam

                      

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT Được thêm vào: 14:40 ICT Thứ năm, 07/02/2013 LỚP VÕ THUẬT MẦM NON VÕ ĐƯỜNG KỲ SƠN CŨNG ĐANG TẬP LUYỆN ĐỂ BIỂU DIỄN CỜ NGƯỜI CHUNG VỚI CÁC ANH CHỊ LỚN TUỔI TRONG DỊP TẾT QUÍ TỴ SẮP ĐẾN     ...

Liên hệ

Liên hệ võ đường Kỳ Sơn (Tổ đường): 

   51/2 Phan Châu Trinh , Hội An, Quảng Nam, Việt Nam

  +84983 114 769

 kyson160649@gmail.com

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 22
  • Hôm nay: 292
  • Tháng hiện tại: 24174
  • Tổng lượt truy cập: 4911398

Liên Kết

Liên Đoàn Võ Thuật Cổ Truyền Việt Nam

---------------------------------

Từ trái qua phải: Gills Truong, Trần Xuân Mẫn, Huỳnh Hùng Mai