HÃY GIỮ LẤY BẢN SẮC CỦA VÕ TA

Đăng lúc: Thứ bảy - 28/09/2013 14:10 - Người đăng bài viết: kyson01
Các võ sư Quảng Nam và Đà Nẵng

Các võ sư Quảng Nam và Đà Nẵng

Dù mang tên là "Võ thuật Cổ truyền Việt Nam" hay là "Võ Ta" thì đó cũng chỉ là tên gọi. Tên gọi không làm thay đổi giá trị, đặc trưng, truyền thống... của nền võ thuật chúng ta. Sự thay đổi, nếu có, đều do sự tác động của con người, bằng suy nghĩ và hành vi của họ. Con người tác động đúng thì Võ Ta còn, tác động sai thì Võ Ta mất.

HÃY GIỮ LẤY BẢN SẮC CỦA VÕ TA

 

                                                                        * Võ sư Trần Xuân Mẫn

      Trước khi cụm từ "Võ thuật Cổ truyền Việt Nam" trở thành tên gọi chính thức trên các văn bản của Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam (được thành lập vào năm 1991 tại Hà Nội), môn võ truyền thống của dân tộc ta có tên thường gọi là "Võ Ta".

      Dù mang tên là "Võ thuật Cổ truyền Việt Nam" hay là "Võ Ta" thì đó cũng chỉ là tên gọi. Tên gọi không làm thay đổi giá trị, đặc trưng, truyền thống và bất cứ yếu tố nội hàm đặc thù nào khác của nền võ thuật đặc sắc và trường tồn của dân tộc chúng ta. Sự thay đổi, nếu có, đều do sự tác động của con người, bằng suy nghĩ và hành vi của họ. Con người tác động đúng thì Võ Ta còn, tác động sai thì Võ Ta mất.

      Thế nào là tác động đúng và thế nào là tác động sai?

      Nội dung, đặc trưng kỹ thuật, truyền thống và các yếu tố nội hàm đặc thù khác của Võ Ta tạo nên "bản sắc" của Võ Ta.

      Tác động đúng là tác động, chẳng những không làm thay đổi bản sắc của Võ Ta mà còn củng cố, tô bồi cho bản sắc đó ngày càng đậm đà, sắc nét.

       Tác động sai là tác động làm cho bản sắc của Võ Ta thay đổi, méo mó, lệch lạc, thậm chí là làm cho bản sắc đó mất đi.

      Võ Ta là một bộ môn vận động thể chất nhằm mục đích rèn luyện thân thể, tu dưỡng đạo đức, phát triển nhân văn (đặt nặng nghĩa khí, tín, dũng) và thiết lập khả năng chiến đấu sinh tồn của con người. Như thế, Võ Ta là một bộ môn khoa học-nghệ thuật, nên nó vẫn có nhu cầu thay đổi theo quy luật vận động để tồn tại và phát triển theo thời gian. Tuy nhiên sự thay đổi đó là sự chuyển biến  tích cực chứ không phải là sự chuyển biến tiêu cực.

      Chuyển biến tích cực là sự vận động, chuyển hóa nhằm mục đích ngày càng khẳng định giá trị to lớn của võ Ta. Sự vận động, chuyển hóa này có nhiệm vụ bảo tồn và phát triển Võ Ta, vì bảo tồn mà phát triển, phát triển để bảo tồn, làm cho Võ Ta ngày càng khoa học hơn, phong phú hơn, "mới hơn mà vẫn là chính nó".

      Chuyển biến tiêu cực là sự vận động, chuyển hóa nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu cá nhân của một con người cụ thể hoặc nhu cầu riêng của một tập thể nhất định. Sự vận động, chuyển hóa này có nhiệm vụ mang lại lợi ích cho một cá nhân, một tập thể, bất chấp sự tồn vong và giá trị của Võ Ta, làm cho Võ Ta ngày càng lạ lẫm, tổn thất, "không phải mới hơn mà là mất mác nhiều hơn"

      Có thể nói, chuyển biến tích cực là vận động, chuyển hóa "hướng nội-bảo tồn" và chuyển biến tiêu cực là vận động, chuyển hóa "hướng ngoại-tha hóa". "Hướng nội-bảo tồn" hướng đến việc gìn giữ bản sắc và "Hướng ngoại-tha hóa" hướng đến sự lìa bỏ bản sắc. Như vậy chính sự gìn giữ hoặc lìa bỏ bản sắc Võ Ta là yếu tố quyết định Võ Ta còn hay mất.

      Bản sắc Võ Ta được biểu hiện bởi các yếu tố: Đặc trưng kỹ thuật, truyền thống và các yếu tố nội hàm đặc thù khác.

      Đặc trưng kỹ thuật của Võ Ta được hình thành, chuyển hóa và phát triển qua các giai đoạn lịch sử, các nền binh bị phong kiến, các cuộc chiến tranh vệ quốc, các cuộc tập luyện-thi đấu để rồi ngày nay định hình thành kỹ chiến thuật, được xem như nguyên tắc chiến đấu là: Cương-nhu phối triển, roi liên-quyền nội, thủ bất ly thân-túc bất ly địa.

      "Cương-Nhu phối triển" là quy tắc phối hợp giữa hít thở với phép vận lực, giữa cương ở đòn công và nhu ở đòn thủ, giữa cương khi tấn công và nhu ở phòng thủ. Cương nhu phối triển trong Võ Ta lấy nhu làm gốc, dụng nhu chế cương mà sinh ra đặc điểm của đòn tay là di chuyển theo hình cung, vòng tròn, lấy nhu nhuyễn để hóa giải các đòn thẳng cương ngạnh của đối phương.

      "Roi liên-Quyền nội" là quy tắc chiến thuật khi sử dụng Roi và khi chiến đấu tay không.

      Sử dụng Roi phải liền lạc giữa đốc roi với ngọn roi. Đốc đỡ thì ngọn phản, ngọn công thì đốc tiếp, đường roi phải liên hoàn, không ngừng nghỉ, dù là roi đánh thuận hoặc roi đánh nghịch.

      Lâm trận với tay không có binh khí thì phải áp sát nhập nội, không nới, không nhượng, không để cho đối phương phát huy ưu thế mạnh hơn ta, cao hơn ta; Đó là phép dụng đoản chế trường.

      "Thủ bất ly thân-Túc bất ly địa" là quy tắc phát đòn tấn công. Tay không vươn rộng, đánh với, làm hở sườn. Chân không đá cao, đá dài, làm bộc lộ yếu điểm (dễ ngã, đòn yếu) khi chiến đấu với đối thủ cao hơn, mạnh hơn.

      Thủ bất ly thân-Túc bất ly địa được áp dụng trong cả hai trường hợp: Chiến đấu-thi đấu một đối một, một đối hai, ba và Chiến đấu trận mạc.

      Trong chiến đấu-thi đấu một đối một, một đối hai, ba, người võ sĩ Võ Ta áp sát đối phương, đánh rất kiên cường, quyết liệt nhưng không chủ quan hở sườn, hở bụng. Họ không múa men rộng tay hoặc bay nhảy biểu diễn mà "khép quyền" để phòng thủ và "cắt đòn, trả miếng'' dứt khoác khi bị tấn công.

      Trong chiến đấu trận mạc, quy tắc này trở thành quan điểm quân sự, đã phát huy tác dụng trong cuộc chiến đấu và chiến thắng lừng lẫy của quân Tây Sơn Nguyễn Huệ khi giải phóng thành Đống Đa năm Mậu Thân-1789 và phát triển thành chiến thuật "Bám lấy thắt lưng địch mà đánh" trong các cuộc chiến tranh du kích ở hai thời kỳ kháng chiến vào thế kỷ 20 sau này.

      "Truyền thống" chủ yếu của Võ Ta là: Tôn sư trọng đạo, Uống nước nhớ nguồn và Thượng võ (thể hiện qua việc làm anh hùng, nghĩa khí, đức khoan dung và lòng tự tôn chính đáng của "con nhà võ").

      "Yếu tố nội hàm đặc thù" của Võ Ta là sự hình thành, phát triển và tồn tại của Võ Ta gắn liền với quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.  Ngoài ra, còn là các giá trị tinh thần đặc trưng của người võ sĩ Võ Ta, như: Nhân, lễ, nghĩa, trí, trung, tín ,dũng.

      Muốn Võ Ta không bị tổn thất, biến dạng hoặc không trở thành một "thứ Võ Ta không còn giá trị to lớn" vốn có, phải bằng mọi cách, bảo tồn bản sắc của Võ Ta một cách đầy đủ .

      Về đặc trưng kỹ thuật, phải giữ nét chân phương của các bài võ gốc trong cả ba trường hợp: Tập luyện, biểu diễn và hội thi.

      Tập bài bản thì phải nghiên cứu sâu sắc, rèn luyện tận lực, kế thừa đầy đủ và tuyệt đối không được "thêm mắm dặm muối", "lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia". Người có quá trình tập luyện Võ Ta lâu dài, có những hiểu biết sâu sắc về võ cổ truyền của dân tộc thì nhất định không bao giờ tùy tiện sửa đổi chiêu thức, làm sai lệch bài bản, làm "mất gốc" cổ bản của tiền nhân vì bất cứ lý do gì.

      Biểu diễn, hội thi thì ngoài việc giữ bài bản chính xác như nguyên bổn, còn phải phô diễn được cái "hồn" của bài quyền. Cái hồn, cũng là cái tinh túy của một bài Võ Ta, chỉ bộc lộ khi được thể hiện có nhịp nhàng (khi nhanh, khi chậm), có sức mạnh, có độ nhanh và có nét (độ biểu cảm) trong khi một võ sĩ thi triển bài quyền. Chúng ta đã từng chứng kiến rất nhiều vận động viên hội thi, biểu diễn, cố gắng đánh thật nhanh, thật mạnh mà bỏ hết những đòn, thế chính của bài quyền, nguy hại hơn nữa là bỏ hết những đường nét đặc trưng kỹ thuật chỉ Võ Ta mới có, như hụp thấp, lặn sâu, tràn dài.... để chạy theo tốc độ.

      Theo Luật thi đấu võ cổ truyền Việt Nam hiện hành, tiêu chí chấm điểm bài quyền (tay không và binh khí) có phân định rất rõ và hợp lý giữa các tiêu chí nhưng vẫn không có mấy thí sinh thực hiện đúng các tiêu chí này.

      Ví dụ, ở Điều 42.1.1.Tiêu chuẩn điểm bài quyền tay không: Tối đa 10 điểm được qui định như sau:

      - Kỹ thuật (5 điểm): Độ chính xác về thủ pháp, cước pháp, bộ pháp, điểm dừng, thời gian dừng và thời gian thực hiện bài.

      - Sức mạnh, tốc độ (3 điểm): Nhanh gọn, rõ nét, có lực đúng theo qui định của bài.

     - Biểu diễn (2 điểm): Tinh thần tự chủ quyết đoán, phong thái ung dung, hoàn thiện được độ khó một cách khéo léo

      Và ở Điều 42.1.2. Tiêu chuẩn điểm bài quyền binh khí: Tối đa 10 điểm được qui định như sau:

      - Kỹ thuật (5 điểm): Độ chính xác về thân pháp, bộ pháp, yếu lĩnh của từng loại binh khí, điểm dừng, thời gian dừng và thời gian thực hiện bài.

      - Sức mạnh, tốc độ (3 điểm): Phối hợp giữa các bộ pháp với các đặc thù của từng loại kỹ thuật thể hiện được ưu điểm, nhanh, mạnh của từng lạoi binh khí đó.

      - Biểu diễn (2 điểm): Biểu hiện trạng thái tâm lý ổn định, khả năng thực hiện bài quyền điêu luyện, có hồn, hoàn thiện độ khó của bài.

      Theo các Điều 42.1.1 và 42.1.2 thì sức mạnh và tốc độ chỉ có 3 điểm trong khi kỹ thuật (là độ chính xác về đòn, thế trong bài thi) có 5 điểm và độ biểu diễn (đặt nặng phong thái ung dung, thực hiện bài quyền điêu luyện, có hồn...) có 2 điểm, nhưng không hiểu tại sao hầu hết các thí sinh vẫn chạy theo lối đánh mạnh và nhanh đến mức độ hùng hục, vô hồn, vô cảm.

      Nếu những người làm công tác giám khảo ở các cuộc hội thi chấm đúng các tiêu chuẩn đã qui định trong các Điều  42.1.1 và 42.1.2 của Luật thi đấu võ cổ truyền Việt Nam hiện hành thì chắc chắn những thí sinh đánh hùng hục, vô hồn, vô cảm, những người không hiểu biết hoặc hiểu biết mà không tôn trọng đặc trưng kỹ thuật của Võ Ta, chỉ có tối đa 3 điểm về tiêu chí sức mạnh và tốc độ.

                                                                       (Còn nữa)

Tác giả bài viết: Võ sư Trần Xuân Mẫn
Từ khóa:

võ ta, tác động

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Hội võ thuật cổ truyền Tỉnh Quảng Nam

                      

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT Được thêm vào: 14:40 ICT Thứ năm, 07/02/2013 LỚP VÕ THUẬT MẦM NON VÕ ĐƯỜNG KỲ SƠN CŨNG ĐANG TẬP LUYỆN ĐỂ BIỂU DIỄN CỜ NGƯỜI CHUNG VỚI CÁC ANH CHỊ LỚN TUỔI TRONG DỊP TẾT QUÍ TỴ SẮP ĐẾN     ...

Liên hệ

Liên hệ võ đường Kỳ Sơn (Tổ đường): 

   51/2 Phan Châu Trinh , Hội An, Quảng Nam, Việt Nam

  +84983 114 769

 kyson160649@gmail.com

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 66
  • Khách viếng thăm: 58
  • Máy chủ tìm kiếm: 8
  • Hôm nay: 1633
  • Tháng hiện tại: 54172
  • Tổng lượt truy cập: 5269206

Liên Kết

Liên Đoàn Võ Thuật Cổ Truyền Việt Nam

---------------------------------

Từ trái qua phải: Gills Truong, Trần Xuân Mẫn, Huỳnh Hùng Mai


Sách tình làm sao yêu
Sách tình làm sao yêu