KỸ THUẬT “BẮT BÔNG, BỎ BỘ” CỦA VÕ TA – VÕ CỔ TRUYỀN DÂN TỘC

Đăng lúc: Thứ bảy - 13/09/2014 15:53 - Người đăng bài viết: kyson01
KỸ THUẬT “BẮT BÔNG, BỎ BỘ” CỦA VÕ TA – VÕ CỔ TRUYỀN DÂN TỘC

KỸ THUẬT “BẮT BÔNG, BỎ BỘ” CỦA VÕ TA – VÕ CỔ TRUYỀN DÂN TỘC

Có thể hình dung về “bắt bông, bỏ bộ” trong giao đấu của võ Ta ngày xưa là tay múa quyền liên tục theo các đường vòng cung, vòng tròn, thuận và nghịch với chiều kim đồng hồ trong khi chân di chuyển theo ngựa trung bình, ngựa tứ bình còn thân thì tràn, lách, tránh né, hụp, lặn, hốt ngựa; và đôi khi các võ sĩ dừng lại, “phát thế” để phô bày nét đẹp hoa mĩ, đặc trưng của môn võ cổ truyền của dân tộc Việt ./.

KỸ THUẬT “BẮT BÔNG, BỎ BỘ”

CỦA VÕ TA – VÕ CỔ TRUYỀN DÂN TỘC

 

                                                                                      * Võ sư Trần Xuân Mẫn

      Vào giai đoạn lịch sử của võ Ta – võ Cổ truyền dân tộc từ đầu đến gần hết hậu bán thế kỷ XX, người ta thường dùng các từ “Quầng” hay “dzợt” để nói đến hoạt động giao đấu võ thuật dưới sân đất và “Đấu võ đài” hay “”Đấu đài” là hoạt động thi đấu võ thuật trên võ đài.

      “Quầng” hay “dzợt” dưới sân đất diễn ra trong 4 trường hợp:

      1. Trường hợp thứ nhất là: Anh em đồng môn tự quầng với nhau sau mỗi buổi tập. Mục đích của những buổi quầng này là để rút kinh nghiệm về việc rèn luyện đòn, thế và tình huống giao đấu đã được tập luyện trong buổi tập hôm ấy.

      2. Trường hợp thứ hai là: Anh em đồng môn đã có quá trình tập luyện lâu, sau khi được thầy phân thế, quầng với nhau trước sự chứng kiến của người thầy. Mục đích của những buổi quầng này là để thầy kiểm tra và đưa ra những nhận xét, bổ sung kinh nghiệm về thi đấu, chiến đấu cho từng người.

      3. Trường hợp thứ ba là: Những võ sĩ, huấn luyện viên khác lò võ tự nguyện quầng với nhau khi được sự cho phép của các vị thầy ở các lò có liên quan. Mục đích của những buổi quầng này là để các võ sĩ, huấn luyện viên cọ xác nhằm nâng cao kinh nghiệm khi gặp các đòn, thế lạ, qua đó bồi dưỡng kinh nghiệm giao đấu phong phú hơn. Đôi khi, những buổi quầng này cũng để thử tài cao thấp giữa các võ sĩ, huấn luyện viên hoặc kiểm tra võ sĩ trước khi thượng đài thi đấu.

      4. Trường hợp thứ tư là: Các vị thầy có thân tình với nhau muốn giao lưu. Mục đích của những buổi quầng này chỉ để giao lưu, tạo ra những kỷ niệm trong cuộc đời võ nghiệp, hiếm khi được xem là để thử tài cao, thấp. Tuy nhiên, những trường hợp này rất ít khi diễn ra vì dễ gây hiểu nhầm, tạo ra dư luận không tốt cho uy tín của các thầy.  

      Khi “Quầng” hay “dzợt”; các thầy và các võ sĩ, võ sinh thực hiện kỹ thuật “bắt bông, bỏ bộ”, có nghĩa là “tay bắt bông” và chân “bỏ bộ”.

      “Bắt bông” là hai tay múa quyền liên tục theo các đường vòng cung, vòng tròn, thuận và nghịch với chiều kim đồng hồ, nhằm hai mục đích:

      - Phòng thủ kín đáo mặt tiền (bao gồm vùng mặt, ngực và bụng)

      - Làm hoa mắt địch thủ, làm cho địch thủ không tiên đoán được những đòn sắp tấn công của ta.

      Kỹ thuật “bắt bông” thường thấy của Võ Ta có bộ tay chuyền: Cánh tay này đặt dưới cánh tay kia rồi cánh tay dưới đẩy ra còn cánh tay trên thu về bên sườn cùng chiều; Sau đó đổi lại, cánh tay ở sườn vươn ra và đặt dưới cánh tay vừa đẩy ra khi cánh tay này được thu về. Cứ thế tiếp tục thực hiện động tác tay chuyền trong khi chân bỏ bộ.

      “Bỏ bộ” là hai chân di chuyển tới (tấn), lui (thối), ngang qua trái hoặc qua phải (hoành) bằng một chân hoặc hai chân cùng một lúc với 2 bộ ngựa: Ngựa trung bình và ngựa tứ bình.

      - Ngựa trung bình là bộ ngựa khi di chuyển thì hai chân rùn thấp đều ở khớp gối và hai bàn chân hướng về một phía.

      - Ngựa tứ bình là bộ ngựa khi di chuyển thì hai chân rùn thấp đều ở khớp gối như ngựa trung bình nhưng bàn chân trước hướng xéo 450 và bàn chân sau hướng ngang 900 so với đường thẳng nối giữa hai bàn chân.

      Tuy nhiên, tìm hiểu về “bỏ bộ” cũng cần tìm hiểu về cách “phát thế” của người xưa, vì trong quá trình giao đấu không phải lúc nào người ta cũng di chuyển mà thỉnh thoảng dừng lại phát thế.

      “Phát thế” là một hình thức phô bày thế võ trong tư thế chân trụ vững, tay “khấu quyền”.

      Chân trụ vững thường theo  4 bộ tấn: Tấn trung bình, tấn tứ bình, tấn đinh và tấn trảo mã.

      - Tấn trung bình có phương vị như ngựa trung bình nhưng ở tư thế cố định.

      - Tấn tứ bình có phương vị như ngựa tứ bình nhưng ở tư thế cố định.

     - Tấn đinh là thế trụ có một chân gập ở gối và một chân duỗi thẳng nhưng trong trường hợp này 2 bàn chân ở trên một đường thẳng ngang trước đối thủ.

      - Tấn trảo mã là thế trụ có chân trước gập ở gối hướng về đối thủ, mũi bàn chân chạm đất và chân sau rùn gối, bàn chân nằm ngang.

      Tay khấu quyền có 2 cách được gọi là “thủ” và “phơi”.

      - Khi khấu quyền “thủ”, hai cánh tay tạo thành thế đan xen, khép lại gần thân để bảo vệ thân trước trong tư thế phòng thủ.

      - Khi khấu quyền “phơi” thì hai tay dang rộng, dù đang phòng thủ nhưng cố ý để hở bụng, ngực để “mời” đối thủ tấn công.

      Phát thế “phơi” có thể hiểu là thế dụ địch. Trong trường trận đó chính là thế mai phục nên người phát thế “phơi” luôn có cách hóa giải và phản công hiệu quả khi bị tấn công.

      Trong công việc nghiên cứu, biên khảo các kỹ thuật đặc trưng của Võ Ta như Bông pháp, Thân pháp, Ngựa tứ bình, Ngựa hồng mao, Hốt ngựa..., khi đến Bắt bông bỏ bộ, chúng tôi trộm nghĩ có thể “phát thế” là một cách để võ giới trình diễn nét đẹp quyền thức của Võ Ta giống như “chơi chữ” là cách để giới văn nhân phô bày tính thông minh, độc đáo trong văn chương chăng ?.

      Ngoài cách phát thế thường thấy các võ sĩ ngày xưa sử dụng là chân trụ tấn trảo mã, một nắm tay đặt ở hông, cánh tay kia cung lại trước ngực, bàn tay trước có lúc mở có lúc nắm, còn có một số cách phát thế đặc thù như “Mãnh hổ diêu đầu”, “Sơn đông kỵ mã” (khấu quyền thủ), “Tiên ông túy tửu”, “Giác long thủ phủ triều thiên”, "Tấn nhược kình ngư xung đỉnh thượng" (khấu quyền phơi)…

      Chúng tôi sẽ trở lại vấn đề “phát thế” trong một bài viết đầy đủ, còn bây giờ xin được tóm lại chủ đề của bài viết này là:

      Có thể hình dung về “bắt bông, bỏ bộ” trong giao đấu của võ Ta ngày xưa là tay múa quyền liên tục theo các đường vòng cung, vòng tròn, thuận và nghịch với chiều kim đồng hồ trong khi chân di chuyển theo ngựa trung bình, ngựa tứ bình còn thân thì tràn, lách, tránh né, hụp, lặn, hốt ngựa; và đôi khi các võ sĩ dừng lại, “phát thế” để phô bày nét đẹp hoa mĩ, đặc trưng của môn võ cổ truyền của dân tộc Việt ./.

 

                                                                                              * TXM​

Tác giả bài viết: Võ sư Trần Xuân Mẫn
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Hội võ thuật cổ truyền Tỉnh Quảng Nam

                      

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT Được thêm vào: 14:40 ICT Thứ năm, 07/02/2013 LỚP VÕ THUẬT MẦM NON VÕ ĐƯỜNG KỲ SƠN CŨNG ĐANG TẬP LUYỆN ĐỂ BIỂU DIỄN CỜ NGƯỜI CHUNG VỚI CÁC ANH CHỊ LỚN TUỔI TRONG DỊP TẾT QUÍ TỴ SẮP ĐẾN     ...

Liên hệ

Liên hệ võ đường Kỳ Sơn (Tổ đường): 

   51/2 Phan Châu Trinh , Hội An, Quảng Nam, Việt Nam

  +84983 114 769

 kyson160649@gmail.com

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 73
  • Hôm nay: 778
  • Tháng hiện tại: 38973
  • Tổng lượt truy cập: 5088019

Liên Kết

Liên Đoàn Võ Thuật Cổ Truyền Việt Nam

---------------------------------

Từ trái qua phải: Gills Truong, Trần Xuân Mẫn, Huỳnh Hùng Mai