TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÂN THẾ MỘT BÀI QUYỀN

Đăng lúc: Thứ tư - 11/06/2014 18:23 - Người đăng bài viết: kyson01
TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÂN THẾ MỘT BÀI QUYỀN

TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÂN THẾ MỘT BÀI QUYỀN

TẦM QUAN TRỌNG

CỦA VIỆC PHÂN THẾ MỘT BÀI QUYỀN

 

                                                                          * Võ sư Trần Xuân Mẫn

      Phân thế  là thuật ngữ võ thuật nhằm nói đến việc phân tích các đòn, thế, chiêu thức của một bài võ.

      “Đòn” được hiểu là một động tác đơn lẻ có tác dụng gạt, đỡ đòn hoặc gạt đỡ binh khí của đối phương và tấn công vào một mục tiêu nhất định trên thân thể hoặc trên binh khí của đối phương.

      “Thế” là một tổ hợp liên kết các đòn liên hoàn, trước sau hợp lý và có tác dụng làm cho đối phương lâm vào thế bị động, phát huy thế chủ động của ta.

     “Chiêu thức” là một thế võ được phát triển, biến hóa theo từng trường hợp cụ thể và với những đối phương cụ thể.

      Việc phân tích các đòn, thế, chiêu thức nhằm mục đích làm cho người tập võ hiểu rõ “đặc điểm kỹ thuật”, “cách ứng dụng” và “mục đích sử dụng” của từng đòn và hiểu rõ hiệu quả thực tế của việc liên kết, sử dụng các đòn có mối quan hệ mật thiết với nhau để đạt được yêu cầu chiến đấu, tự vệ cao nhất.

      “Đặc điểm kỹ thuật của đòn” là những yếu tố mô hình, yếu tố thiết lập về hình thể bên ngoài của từng động tác được sử dụng có mục đích về võ thuật. Phân thế là làm rõ những yếu tố đó và có nghĩa là phân biệt sự đúng, sai về hình thể cũng như làm rõ tính khoa học của từng động tác.

      “Cách ứng dụng của đòn” là sự triển khai hướng và mục tiêu di chuyển của động tác, bao gồm cả những yếu tố động lực học trong động tác nhằm khai thác mục đích sử dụng của từng đòn.

      “Mục đích sử dụng của đòn” là cứu cánh, mục tiêu của từng đòn. Đây là yếu tố quan trọng nhất, hàm chứa ý đồ, mục đích cần đạt được của người phát ra đòn.

      “Hiệu quả thực tế của việc liên kết các đòn có mối quan hệ mật thiết với nhau” là cứu cánh, mục tiêu của một thế võ có nhiều đòn liên hoàn trước, sau một cách hợp lý.

      Phân thế là phân biệt mục đích nhắm đến tấn công hay phòng thủ của từng đòn, là phân tích cái lợi, hại, đúng, sai của từng thế bao gồm những chuỗi động tác liên hoàn được xây dựng trên sự giả định công, thủ, phản, biến của từng tình huống.

      Khi tìm hiểu các nội dung của việc “phân thế” như trên, chúng ta thấy rõ việc phân thế bài quyền là hết sức quan trọng.

      Học bài quyền mà không học phân thế thì lâm vào những sai lầm như sau:

      - Không hiểu tác dụng, mục đích của từng đòn, từng thế trong bài quyền. Khi tập luyện và biểu diễn chỉ là múa chớ không phải tập võ.

      - Càng ngày càng thực hiện sai lệch động tác hoặc tự ý thêm, bớt động tác làm cho bài quyền bị biến dạng.

      - Không hiểu được đặc trưng kỹ thuật của môn võ đang học.

      - Khi hữu sự bị tấn công thì chỉ gạt đỡ tùy tiện hoặc tránh né lung tung do sợ hãi chớ không bảo vệ được bản thân. Học cả trăm bài cũng như chưa từng học võ thuật.

      Các võ sư, huấn luyện viên võ cổ truyền Việt Nam thường có hai cách phân thế:

      1. Phân thế nội  là phân tích từng đòn một, theo thứ tự trước sau được sắp xếp trong bài quyền. Cách phân thế này được áp dụng trong chương trình dài hạn, có đẳng cấp học từ thấp lên cao và đào tạo các huấn luyện viên có đầy đủ kiến thức võ học. Cách phân thế này đặt nặng việc phân tích kỹ thuật chính xác và nắm rõ tác dụng, mục đích của từng động tác. Tác dụng, mục đích của động tác (gọi là “đòn”) bao gồm những trường hợp như sau:

      - Gạt, đỡ, phá đòn tay, chân hoặc binh khí của đối phương

      - Tấn công vào một bộ phận trên cơ thể hoặc trên binh khí của đối phương

      - Rèn luyện bộ pháp (di chuyển tiến, lùi, sang ngang, xoay chuyển khớp gối, khớp cổ chân  hợp lý nhằm đạt được sự nhanh nhạy và sức bật của đôi chân).

      - Rèn luyện thân pháp (hụp, lặn, tránh né để tập độ dẻo dai của hông, eo và các khớp xương của cột sống).

      - Rèn luyện thể lực (sức chịu đựng bền bỉ lâu dài của cơ bắp, dây chằng và tim mạch ổn định trong tập luyện và chiến đấu).

      2. Phân thế ngoại  là rút ra một số thế võ từ trong bài quyền và phân tích cách đánh của thế võ đó, kể cả có thể tăng thêm một số đòn biến hóa để mở rộng tình huống chiến đấu. Cách phân thế này được áp dụng trong chương trình dạy ngắn ngày, nặng tính thực dụng và đào tạo võ sĩ chóng biết thi đấu, chiến đấu.

      Trong quá trình huấn luyện, những huấn luyện viên dày dạn kinh nghiệm, có nhiều năm trong nghề có thể sáng tác các bài quyền để giảng dạy học trò nhằm bổ sung chương trình của võ đường mình, nhưng đối với các bài quyền đã có nền tảng, gốc gác được lưu truyền từ lâu đời, kể cả các bài quy định của Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam, thì cần giữ nguyên bổn.

      Việc “tự chế” gây sai lệch động tác, thêm bớt động tác làm cho các bài quyền cổ bị thất bổn (tức là mất gốc, mất luôn cả những kỹ thuật đặc trưng của môn võ cổ truyền) là một vấn đề gây bất bình, đáng tiếc không nên có.

      Sau khi tổ chức thành công Đại hội Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam lần thứ IV vào cuối năm 2013, một trong những việc mà Ban Thường vụ Liên đoàn nhiệm kỳ mới “bắt tay vào việc” trước hết là chỉ đạo cho Ban Chuyên môn Kỹ thuật chuẩn hoá các bài võ quy định với sự giám sát, hỗ trợ kiến thức của các võ sư đã cống hiến các bài quy định. Việc làm này được đông đảo những người quan tâm đến việc bảo tồn các bài võ cổ rất hoan nghênh.

      Tuy nhiên, đây cũng chỉ mới là sự sửa chữa “phần ngọn” (tức là uốn nắn động tác lệch lạc trở về nguyên bổn). Ban Chuyên môn Kỹ thuật sẽ phải tiếp tục làm công việc “phần gốc” là phân thế các bài quyền, vì chỉ có cách “phân thế nội” bài quyền (được xem như một quy tắc bắt buộc) mới có thể bảo tồn một cách hữu hiệu nguyên bổn của các bài quyền đã được lưu truyền qua nhiều đời cho đến mãi ngày nay ./.

                                                                                             * TXM​

Tác giả bài viết: Võ sư Trần Xuân Mẫn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Hội võ thuật cổ truyền Tỉnh Quảng Nam

                      

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT Được thêm vào: 14:40 ICT Thứ năm, 07/02/2013 LỚP VÕ THUẬT MẦM NON VÕ ĐƯỜNG KỲ SƠN CŨNG ĐANG TẬP LUYỆN ĐỂ BIỂU DIỄN CỜ NGƯỜI CHUNG VỚI CÁC ANH CHỊ LỚN TUỔI TRONG DỊP TẾT QUÍ TỴ SẮP ĐẾN     ...

Liên hệ

Liên hệ võ đường Kỳ Sơn (Tổ đường): 

   51/2 Phan Châu Trinh , Hội An, Quảng Nam, Việt Nam

  +84983 114 769

 kyson160649@gmail.com

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 46
  • Khách viếng thăm: 45
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 2692
  • Tháng hiện tại: 52279
  • Tổng lượt truy cập: 5267313

Liên Kết

Liên Đoàn Võ Thuật Cổ Truyền Việt Nam

---------------------------------

Từ trái qua phải: Gills Truong, Trần Xuân Mẫn, Huỳnh Hùng Mai