TÌM HIỂU VỀ “NGỰA TỨ BÌNH”

Đăng lúc: Thứ năm - 03/07/2014 08:23 - Người đăng bài viết: kyson01
Võ sĩ ngày xưa sử dụng ngựa tứ bình khi giao đấu

Võ sĩ ngày xưa sử dụng ngựa tứ bình khi giao đấu

Càng phát huy "ngựa hồng mao" trong thi đấu đối kháng bao nhiêu thì càng phải bảo tồn và thực hành thật chuẩn nét "ngựa tứ bình", một bộ ngựa truyền thống lâu đời, trong biểu diễn và hội thi quyền thuật võ cổ truyền Việt Nam bấy nhiêu

TÌM HIỂU VỀ “NGỰA TỨ BÌNH”

                                                                                * Võ sư Trần Xuân Mẫn

      Từ những thập niên đầu thế kỷ XX về trước, “ngựa” là một từ được dùng thông dụng để nói đến kỹ thuật di chuyển những bước chân trong tập luyện, thi đấu và chiến đấu võ cổ truyền Việt Nam (ngày xưa được gọi là Võ Ta) .

      Ngày nay, kỹ thuật này được gọi là “bộ pháp” nhưng nhiều người vẫn thích dùng từ “ngựa”, có lẽ từ “bộ pháp” không diễn tả được hoặc không hàm chứa được ý nghĩa đặc trưng của kỹ thuật di chuyển chân trong võ cổ truyền dân tộc như từ “ngựa”.

      Khi nói đến “ngựa” là nói đến đôi chân di chuyển nhặm lẹ, linh hoạt và không chỉ nhặm lẹ, linh hoạt mà còn sẵn sàng tung ra các đòn đá mạnh mẽ, chính xác bất cứ lúc nào như chân ngựa.

       Khi di chuyển tới, lui hoặc ngang qua trái, phải bằng cách di chuyển một chân (tới thì di chuyển chân sau, lui thì di chuyển chân trước, ngang qua trái, phải thì có thể di chuyển chân trước hoặc chân sau) thì gọi là di chuyển ngựa chiếc.

      Khi di chuyển tới, lui hoặc ngang qua trái, phải bằng cách di chuyển cả hai chân (chân này rồi đến chân kia hoặc cả hai chân một lần) thì gọi là di chuyển ngựa đôi.

      Khi tiến lên lót chân của ta sau chân đứng trước của đối phương để đánh ngã đối phương thì gọi là lót ngựa,

      Khi dùng chân đá vào chân đối phương để làm chân đối phương bị tê liệt, bị thương thì gọi là phá ngựa.

      Tóm lại, đôi chân của người tập võ di chuyển để tránh né, áp sát và tấn công đối phương trong võ cổ truyền Việt Nam được gọi là “ngựa".

      Ngựa truyền thống của võ cổ truyền Việt Nam – Võ Ta là “ngựa tứ bình”  nên ngày xưa, hai võ sĩ thi đấu trên võ đài hoặc “quầng" nhau dưới sân đất đều di chuyển theo ngựa tứ bình trong khi hai tay luôn bắt bông để phòng thủ.

      Khi di chuyển ngựa tứ bình cả hai gối đều rùn thấp ở tư thế như đang ngồi nên nếu không quan sát kỹ thì tưởng ngựa tứ bình là di chuyển trong tư thế kỵ mã tấn hoặc trung bình tấn. Thực ra, ở tư thế kỵ mã tấn hoặc trung bình tấn, hai gối cùng quay về một hướng còn ở tư thế ngựa tứ bình thì gối trước hướng xéo 45 độ, gối sau hướng ngang 90 độ, so với đường thẳng nối giữa hai bàn chân. Đối chiếu với “Căn bản công quyền thuật quy định" của Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam thì “ngựa tứ bình” là bộ pháp di chuyển trong tư thế “hổ tấn”.

      Từ khoảng những năm 1925 – 1930, bộ môn thi đấu Quyền Anh được người Pháp du nhập vào Việt Nam, một số võ sĩ võ cổ truyền Việt Nam - Võ Ta thấy bộ pháp quyền Anh có ưu thế là di chuyển nhẹ nhàng mà nhanh nhẹn, linh hoạt nên nghiên cứu sáng tạo ra một loại ngựa mới giống bộ pháp Quyền Anh được gọi là “ngựa hồng mao”; Và cũng từ đó các võ sĩ thi đấu trên võ đài tự do bỏ ngựa tứ bình để tập ngựa hồng mao.

      Ở đây, tôi muốn nói rõ ngựa hồng mao không phải là bộ pháp Quyền Anh. Ngựa hồng mao là của người Việt Nam sáng tạo ra bằng cách nghiên cứu, mô phỏng bộ pháp Quyền Anh còn bộ pháp Quyền Anh là của người Anh sáng tạo ra khi họ đưa bộ môn thi đấu Quyền Anh lên võ đài.

      Sự khác nhau giữa “ngựa hồng mao” và “bộ pháp Quyền Anh” là ở chỗ, khi giao đấu võ sĩ Quyền Anh dùng bộ pháp Quyền Anh luôn nhón gót còn võ sĩ Võ Ta sử dụng ngựa hồng mao có lúc nhón gót nhưng cũng có lúc hạ gót để cả bàn chân tiếp đất (nhất là lúc họ chuẩn bị tung đòn đá).

      Có một thời gian chúng ta nhầm tưởng ngựa hồng mao là bộ pháp Quyền Anh nên cấm võ sĩ di chuyển ngựa hồng mao bằng cách đưa vào Luật thi đấu Võ cổ truyền điều bắt buộc võ sĩ phải “bắt bông bỏ bộ” khi thi đấu đối kháng. “Bắt bông” là tay luôn múa quyền, “Bỏ bộ” là phải di chuyển bộ pháp theo ngựa tứ bình. Rất may là chỉ sau vài mùa giải chúng ta đã nhận ra việc áp đặt chủ quan do nhầm lẫn nên đã bỏ điều bắt buộc ấy.

      Xin trở lại chủ đề “ngựa tứ bình”. Ta thấy ngựa tứ bình khác ngựa hồng mao ở một số đặc điểm khi di chuyển là:

      - Ngựa tứ bình rùn hai gối còn ngựa hồng mao thẳng hai gối.

      - Hai bàn chân của ngựa tứ bình luôn luôn tiếp cận đất hoàn toàn còn hai bàn chân của ngựa hồng mao chỉ tiếp cận đất hoàn toàn khi chuẩn bị tung đòn đá như đã nói ở trên.

      Chính các đặc điểm trên đã làm cho ngựa tứ bình di chuyển chậm hơn ngựa hồng mao nên người xưa thường gọi ngựa tứ bình là ngựa tử còn ngựa hồng mao là ngựa sinh; Và vì thế, người ta có xu hướng thay ngựa tứ bình bằng ngựa hồng mao trong thi đấu đối kháng để kịp tránh né, gạt đỡ đòn khi đối phương tấn công và chớp kịp thời cơ đánh trúng đối phương khi tung đòn tấn công.

      Tuy nhiên, cũng phải nói rằng ngựa hồng mao có ưu thế là di chuyển nhanh nhạy nhưng lại không tạo được hình ảnh đẹp mắt, hoa mĩ như ngựa tứ bình.

      Cho nên, càng phát huy ngựa hồng mao trong thi đấu đối kháng bao nhiêu thì càng phải bảo tồn và thực hành thật chuẩn nét ngựa tứ bình, một bộ ngựa truyền thống lâu đời, trong biểu diễn và hội thi quyền thuật võ cổ truyền Việt Nam bấy nhiêu ./.

    Cố lão võ sư Ngô Bông di chuyển ngựa tứ bình

     trong bài võ cổ truyền Hùng Kê Quyền  

                                 * TXM​

Tác giả bài viết: Võ sư Trần Xuân Mẫn
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Hội võ thuật cổ truyền Tỉnh Quảng Nam

                      

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT Được thêm vào: 14:40 ICT Thứ năm, 07/02/2013 LỚP VÕ THUẬT MẦM NON VÕ ĐƯỜNG KỲ SƠN CŨNG ĐANG TẬP LUYỆN ĐỂ BIỂU DIỄN CỜ NGƯỜI CHUNG VỚI CÁC ANH CHỊ LỚN TUỔI TRONG DỊP TẾT QUÍ TỴ SẮP ĐẾN     ...

Liên hệ

Liên hệ võ đường Kỳ Sơn (Tổ đường): 

   51/2 Phan Châu Trinh , Hội An, Quảng Nam, Việt Nam

  +84983 114 769

 kyson160649@gmail.com

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 30
  • Hôm nay: 660
  • Tháng hiện tại: 51803
  • Tổng lượt truy cập: 4978737

Liên Kết

Liên Đoàn Võ Thuật Cổ Truyền Việt Nam

---------------------------------

Từ trái qua phải: Gills Truong, Trần Xuân Mẫn, Huỳnh Hùng Mai