HỒ CƯU - VÕ SĨ CÓ BIỆT TÀI CỦA ĐẤT QUẢNG NAM

Đăng lúc: Thứ bảy - 27/10/2012 11:37 - Người đăng bài viết: kyson01
Chân dung Hồ Cưu (ảnh vẽ để thờ)

Chân dung Hồ Cưu (ảnh vẽ để thờ)

* Trong nhiều tên tuổi võ sĩ Quảng Nam dưới thời Pháp thuộc, Hồ Cưu nổi lên là một tài năng xuất chúng do tuyệt chiêu "hốt ngựa" đặc trưng, vô tiền khoáng hậu, không thể nhầm lẫn với bất cứ chiêu thức của ai khác. Bài viết này không chỉ để giới thiệu về một nhân tài võ thuật mà còn để bày tỏ một nỗi niềm canh cánh trong lòng là mong muốn những chiêu thức đặc trưng võ Ta - võ Cổ truyền dân tộc, rất cần được khôi phục, phát huy và giữ gìn như những báu vật.

HỒ CƯU

VÕ SĨ BIỆT TÀI CỦA  ĐẤT QUẢNG NAM

* Trong nhiều tên tuổi võ sĩ Quảng Nam dưới thời Pháp thuộc, Hồ Cưu nổi lên là một tài năng xuất chúng do tuyệt chiêu "hốt ngựa" đặc trưng, vô tiền khoáng hậu, không thể nhầm lẫn với bất cứ chiêu thức của ai khác.

Bài viết này không chỉ để giới thiệu về một nhân tài võ thuật mà còn để bày tỏ một nỗi niềm canh cánh trong lòng là mong muốn những chiêu thức đặc trưng võ Ta - võ Cổ truyền dân tộc, rất cần được khôi phục, phát huy và giữ gìn như những báu vật.

                                                                                                        * Võ sư Trần Xuân Mẫn

      Vào khoảng năm 1925 của thế kỷ trước, quân đội Pháp bắt đầu "bật đèn xanh” cho đồng bào ta được phép tập võ cổ truyền dân tộc và thượng đài thi đấu sau một thời gian dài bị nghiêm cấm. Thực tế trong nhiều năm bị cấm, đồng bào ta vẫn lén lút tập luyện và truyền dạy võ nghệ cho nhau trong rừng, trong vườn hoang, ngoài nghĩa địa, trên gò kín, trong sân chùa, … lúc đêm khuya thanh vắng. Chính vì vậy khi các võ đài tự do và võ quyền Anh được thiết lập, trên cả ba miền đất nước đều rộ lên phong trào nhân dân háo hức đi xem thi đấu võ đài và hàng trăm võ sĩ có thực tài thượng đài thi thố tài năng.

      Tư liệu viết trên "Sổ tay võ thuật" cách nay gần hai mươi năm cho biết: Trên hai thập kỷ 1930 – 1955 những võ sĩ miền Nam thượng đài nổi tiếng có Huỳnh Tiền, Kid Dempsey, Trần Xil, Xuân Bình, Từ Thiện, Lý Huỳnh, Thái Học Kỳ, Sáu Cường, Lê Hữu Vĩnh, Đông Phương Sóc, Lữ Hồng Cơ, Dương Thuận Hòa …, miền Trung có Châu Long, Đỗ Hy Sinh, Cao Thành Sang, Trọng Đài, Minh Cảnh …, miền Bắc có Nguyễn Lâm, Nguyễn Lan, Trần Văn Tấn, Nguyễn Văn Viễn, Phan Sang, Vũ Nghiêm, Trần Quỳnh, Hoàng Nghĩa Đường, Ngọc Hồ, Ngọc Long, Đặng Hồ Khuê, Trần Văn Khang, Trịnh Ninh, Hà Vượng …, trong đó có nhiều võ sĩ thi đấu ở các giải Đông Dương, Cambodia, Thái Lan, Philippines, Indonesia và thắng cả những võ sĩ người Pháp (Đông Phương Sóc thắng Wuillaume, Kim Sang thắng võ sĩ vô địch nước Pháp De Martino).

      Trong thời gian ấy, tại Quảng Nam cũng có khá nhiều võ đài được dựng lên. Các võ đài được tổ chức vào các ngày lễ lớn hoặc các hội chợ đấu xảo thường diễn ra tại phố Hội An. Người đứng ra tổ chức võ đài là một sĩ quan Pháp, đôi khi là chính quyền sở tại hoặc là một trong những nhà mạnh thường quân lúc bấy giờ như các ông Vương Sỹ, Vưu Minh, Năm Sửu … Võ sĩ Quảng Nam từ các huyện tập trung về thi đấu với nhau, có khi thi đấu với những võ sĩ trong Nam, ngoài Bắc được mời đến. Cũng có nhiều lần Quảng Nam cử võ sĩ ra Huế thi đấu tại các giải lớn.

      Những võ sĩ Quảng Nam nổi tiếng lúc bấy giờ có Tư Phụng, Hương Sơ, Trương Khả, Năm Sửu, Lê Hoan, Nguyễn Bầu, Bùi Hí, Hồ Cưu, Hồ Cập, Bùi Nghĩnh, Lưu Thanh Bình …, trong số đó, Hồ Cưu là võ sĩ nổi tiếng nhất. Ông là người gốc làng Châu Bí, huyện Điện Bàn, là lớp võ sĩ đời thứ 9 của võ phái Hồ Công do tướng quân Hồ Công Sùng, người Nghệ An (làm quan dưới triều nhà Mạc, chức "Đô chỉ huy sứ Thiêm sự vệ phù Nam") từ quan, chạy vào Quảng Nam khai hoang lập đất và xây dựng võ phái từ thế kỷ XVII.

      Từ năm 1935 đến năm 1940, Hồ Cưu đã giành được các danh hiệu Vô địch Quảng Nam, Vô địch miền Trung, Vô địch miền Nam, và trong 2 năm 1937-1938, Hồ Cưu vô địch trận đài 5 xứ Đông Dương (Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ, Cambodia và Lào) do Pháp tổ chức.

      Hồ Cưu nổi lên là một tài năng xuất chúng do tuyệt chiêu "hốt ngựa" đặc trưng, vô tiền khoáng hậu, không thể nhầm lẫn với bất cứ chiêu thức của ai khác. Theo những vị cao niên bảy, tám mươi tuổi thường đi xem Hồ Cưu đánh võ đài kể lại thì đêm nào có Hồ Cưu thi đấu, sân bãi đều chật ních khán giả. Khi Hồ Cưu đã nổi tiếng, ông thường được sắp xếp đánh ở độ then chốt, tức là trận cuối cùng đã về khuya. Và dù khuya đến mấy, khán giả vẫn đứng giữa sương đêm, gió lạnh để chờ xem Hồ Cưu hốt ngựa. Những võ sĩ thi đấu với Hồ Cưu gần như ai cũng biết ông sẽ "hốt ngựa” nên hết sức cảnh giác, tránh né khi Hồ Cưu hụp xuống, lặn vào nhập nội. Nhưng rồi … chính vì luôn luôn cảnh giác mà các đối thủ của Hồ Cưu rơi vào thế bị động. Khi tấn công thì họ không đủ quyết tâm, khi phòng thủ thì họ quá co cụm làm mất sự linh hoạt để trở thành mục tiêu cố định cho Hồ Cưu thực hiện tuyệt chiêu của mình. Thường thì sau khi một số đòn giả tung ra như thật, Hồ Cưu liền hụp xuống và chớp nhoáng nhập nội gắn liền với kỹ thuật ra đòn chính xác. Chỉ trong chớp mắt, Hồ Cưu đã dùng đôi cánh tay "song câu” như móc sắt ôm gọn hai chân đối phương, nhấc bổng lên đi quanh võ đài... Đã hàng mươi lần, thấy Hồ Cưu "hốt ngựa” như thế, nhưng lần nào khán giả cũng sững sờ vì mọi diễn biến xảy ra quá nhanh chóng và tưởng chừng như Hồ Cưu chỉ là một cái máy.

      Nhưng rồi … cũng không thể không nhắc đến một lần duy nhất Hồ Cưu không thực hiện được ngón nghề sở trường của mình. Đó là lần Hồ Cưu đấu với Bùi Hí (một võ sĩ thắng đài nhiều lần, có quê quán huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam) tại phố Hội An. Bùi Hí đã nghiên cứu ngón nghề của Hồ Cưu rất lâu, rất kỹ và trong nhiều tháng, ông đã cố công tìm ra thế võ "phá" thế hốt ngựa của Hồ Cưu. Khi đã tin chắc vào "thế phá" của mình, Bùi Hí ngày đêm tập luyện chỉ một thế võ đó cho đến khi tinh thục. Buổi tối diễn ra trận thượng đài thách đấu giữa Hồ Cưu và Bùi Hí, nhân dân Hội An đổ dồn về địa điểm đặt võ đài tại tòa Sứ (đường Trần Hưng Đạo, Hội An ngày nay) từ 6 giờ chiều để đợi xem. Gần 10 giờ đêm, trận đài then chốt và cũng là trận đài được mong đợi nhất mới diễn ra. Mở đầu cuộc diện vẫn là những đòn thế "bắt bông", "sang ngựa" phô diễn nét đẹp hoa mĩ thu hút lòng người của võ Ta. Thình lình... Hồ Cưu phóng tới nhanh như chớp và tung đòn tay ngũ chỉ đâm vào mắt Bùi Hí, Bùi Hí vừa ngửa tránh... thì Hồ Cưu đã hụp xuống, lếch vào nhập nội, ôm gọn cặp chân của Bùi Hí trong đôi tay siết chặc như chiếc kìm của mình, và sẽ... đứng lên vác Bùi Hí hỏng chân khỏi sàn đài... Nhưng không được, ... Bùi Hí không đứng nhanh lên thoát ra theo phản xạ như những võ sĩ khác, ngược lại, ông lùi một chân dài ra sau, chỉ để một chân lại trong tay Hồ Cưu, rồi ngồi hẳn xuống sát đất làm đôi tay của Hồ Cưu bị khóa chặt vào sau đầu gối của chân ông, còn hai tay ông thì ôm gọn lấy đầu Hồ Cưu kéo sát vào ngực mình. Thế là cả hai võ sĩ rơi vào tư thế bất động, không ai làm gì được ai. Ghì nhau vài phút rồi cả hai cùng buông nhau ra, cười ha hả, chấp nhận một trận hòa đầy lý thú, làm hả dạ cả người đấu lẫn người xem. Câu chuyện ấy đã trở thành giai thoại được truyền tụng trong làng võ đất Quảng Nam và được nhắc mãi đến ngày nay (Gần đây, võ sư Hồ Công Vinh, em chú bác của Hồ Cưu, mới cho người viết bài này biết là thực ra, ở trận đài đó Hồ Cưu chấp nhận thua Bùi Hí).

      Tìm hiểu về Hồ Cưu cũng nên biết một chuyện, là có lần thấy việc bất bình Hồ Cưu đã "đơn thân độc mã” chống lại hơn mười người hùng hổ, đằng đằng sát khí, chỉ với chiếc mâm đồng trên tay và ngón "hốt ngựa”, bốc đối phương lên làm lá chắn. Trận chiến diễn ra cả giờ đồng hồ mà Hồ Cưu chỉ rách một chiếc áo cho đến khi có người nhà đến giải nguy.

      Từ năm 1942 đến 1948, Hồ Cưu tham gia phong trào Việt Minh, làm công tác truyền bá chữ quốc ngữ, vừa huấn luyện võ thuật vừa làm Đội phó đội Quyết Tử của tổng Định An. Sau cách mạng tháng 8/1945, Hồ Cưu công tác tại tỉnh đội Quảng Nam và hy sinh trong một lần đi công tác vượt sông Thu Bồn, hưởng dương 36 tuổi.

      Đã hơn nửa đời người, đã trải qua gần 50 năm học võ, dạy võ và may mắn được tham gia nhiều hội nghị, hội thảo, giải vô địch võ cổ truyền toàn tỉnh, toàn quốc, và đọc không ít tài liệu nghiên cứu võ cổ truyền, tôi chưa từng thấy võ sĩ nào sử dụng thành công thế "hốt ngựa” theo "cách” của Hồ Cưu. Có thể nói rằng tài nghệ ấy, tuyệt chiêu ấy đã và sẽ mãi mãi đi theo người võ sĩ tài ba đất Điện Bàn – người võ sĩ nổi tiếng một thời và lưu danh mãi mãi trong làng võ nghệ đất Quảng Nam.

      Ngày nay, khi nghe tôi kể lại câu chuyện Hồ Cưu, khi đọc những bài viết có nội dung như thế này, nhiều người không giấu được sự trầm tư, luyến tiếc, hoài vọng sâu sắc những chiêu thức cổ bản, đặc dị, những lối đánh đặc trưng thuần túy của người Việt ta, đang mất dần trong khi chúng ta đang vui mừng thấy võ cổ truyền Việt Nam nở rộ khắp năm châu, bốn biển ./.

                                                                                                     * TXM

Mộ Hồ Cưu tại nghĩa trang tộc Hồ,

làng Châu Bí, xã Điện Tiến, huyện Điện bàn, tỉnh Quảng Nam

 

Chân dung Hồ Cưu (vẽ), tại nhà thờ Chi phái I tộc Hồ Công

(Nhà cố võ sư Hồ Cập) tại Châu Bí, Điện bàn, Quảng Nam

                                                                                                                     

Tác giả bài viết: võ sư Trần Xuân Mẫn
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Hội võ thuật cổ truyền Tỉnh Quảng Nam

                      

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT

CHUẨN BỊ ĐÓN TẾT Được thêm vào: 14:40 ICT Thứ năm, 07/02/2013 LỚP VÕ THUẬT MẦM NON VÕ ĐƯỜNG KỲ SƠN CŨNG ĐANG TẬP LUYỆN ĐỂ BIỂU DIỄN CỜ NGƯỜI CHUNG VỚI CÁC ANH CHỊ LỚN TUỔI TRONG DỊP TẾT QUÍ TỴ SẮP ĐẾN     ...

Liên hệ

Liên hệ võ đường Kỳ Sơn (Tổ đường): 

   51/2 Phan Châu Trinh , Hội An, Quảng Nam, Việt Nam

  +84983 114 769

 kyson160649@gmail.com

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 70
  • Hôm nay: 2122
  • Tháng hiện tại: 34016
  • Tổng lượt truy cập: 5413337

Liên Kết

Liên Đoàn Võ Thuật Cổ Truyền Việt Nam

---------------------------------

Từ trái qua phải: Gills Truong, Trần Xuân Mẫn, Huỳnh Hùng Mai


Noc bo cap xanh
Vidatox 30Ch nọc bọ cạp xanh chữa ung thư